Tuin winterklaar maken: zo komt uw tuin veilig de winter door
De dagen worden korter en de nachten kouder. Dit is het moment om uw tuin winterklaar te maken. Denk daarbij niet alleen aan planten en gras. Juist water in kranen, slangen, regentonnen en pompen zorgt bij vorst voor schade. In dit artikel leest u wanneer u moet beginnen en wat u moet doen. Zo komt uw tuin veilig de winter door.
Snelle samenvatting
Maak uw tuin winterklaar in oktober of begin november, vóór de eerste nachtvorst. Maai het gras niet te kort en bescherm gevoelige planten. Tap buitenkranen en slangen af, maak de regenton leeg en berg de pompen vorstvrij op. Houd in de vijver een wak open voor de vissen.
Wanneer maakt u uw tuin winterklaar?
De beste tijd is oktober of begin november. De meeste planten zijn dan uitgebloeid. Toch is het nog niet te koud om buiten te werken.
Let vooral op de temperatuur. Tussen de 5 en 10 graden is ideaal. Het gras groeit dan bijna niet meer, maar het vriest nog niet.
Houd ook de weersverwachting in de gaten. Komt de eerste nachtvorst eraan? Tap dan in elk geval de kranen, slangen en pompen af. Die klus kan niet wachten. Het snoeien en opruimen kan desnoods een paar weken later.
Planten en gazon winterklaar maken
Uw planten en gras hebben in het najaar nog een laatste beurt nodig. Met een paar simpele stappen komen ze de winter goed door.
Gras winterklaar maken
Maai het gazon nog één keer vóór de winter. Zet de maaier een of twee standen hoger dan normaal. Iets langer gras is beter bestand tegen vorst en mos.
Geef het gazon eventueel najaarsmest met veel kalium. Dat maakt het gras koubestendiger.
Vorstgevoelige planten beschermen
Dek gevoelige planten af met vliesdoek of jute. Die materialen laten lucht door, zodat de plant niet gaat schimmelen. Zet potten en kuipen op een beschutte plek, bijvoorbeeld tegen de muur van het huis. Een laag bladeren rond de voet beschermt de wortels tegen vorst..
Blad: opruimen of laten liggen?
Laat het blad in de borders gerust liggen. Het beschermt de grond en is later voedsel voor uw planten. Egels en insecten schuilen er ook graag onder.
Haal het blad wel van het gazon en uit de vijver. Op het gras veroorzaakt het kale plekken. In de vijver gaat het rotten.

Bladeren in een border kunt u gerust laten liggen; ze beschermen de planten. Afbeelding: Shutterstock.com
Kraan, tuinslang en regenton leegmaken
Water zet uit als het bevriest. Daardoor kunnen kranen, slangen en tonnen scheuren. Veel mensen vergeten dit onderdeel. Toch voorkomt u hiermee de duurste schade.
Buitenkraan aftappen
Draai eerst de binnenkraan van de buitenleiding dicht. Die zit vaak in de meterkast, in de kruipruimte of onder het aanrecht. Open daarna de buitenkraan en laat het water weglopen. Open ook het kleine aftapdopje op de binnenkraan. Zo loopt de leiding helemaal leeg.
Laat de buitenkraan de hele winter openstaan. Heeft u een vorstvrije buitenkraan? Dan is aftappen vaak niet nodig. Haal de slang er altijd af.
Tuinslang en sproeiers opruimen
Koppel de tuinslang los van de kraan. Leg hem uitgestrekt neer, zodat al het water eruit kan lopen. Rol hem daarna op en berg hem binnen op. Doe hetzelfde met sproeiers en koppelstukken.
Heeft u een beregeningssysteem in de grond? Maak de leidingen dan leeg of vraag uw installateur om hulp.
Regenton winterklaar maken
Maak de regenton vóór de vorst leeg of bijna leeg. Een volle ton kan door het ijs scheuren. Koppel ook de vulautomaat aan de regenpijp los. Anders loopt de ton bij de eerste bui weer vol. Laat het kraantje openstaan.
Staat er een pompje in de ton? Haal dat eruit en berg het droog op.

Deze regenton met dompelpomp is niet winterklaar gemaakt. Afbeelding: Shutterstock.com
Vijver en pompen vorstvrij maken
Een vijver en een tuinpomp hebben in de winter extra aandacht nodig. Met de juiste voorbereiding werken ze in het voorjaar meteen weer.
Vijver winterklaar maken
Haal afgevallen bladeren en dode plantdelen uit het water. Span eventueel een net over de vijver om nieuw blad op te vangen. Knip de vijverplanten terug tot net boven het water.
Houd bij vorst altijd een klein wak open. Dat is een gat in het ijs. Zo kunnen schadelijke gassen weg en krijgen vissen genoeg zuurstof. Een ijsvrijhouder of een luchtpomp helpt hierbij.
Sla het ijs nooit kapot. De schokgolf geeft de vissen veel stress.

Een vijverbeluchter duwt warmer bodemwater omhoog, waardoor het ijs daar openbreekt. Afbeelding: Waterpompshop.nl
Vijverpomp in de winter
Veel vijverbezitters zetten de pomp uit als het water kouder is dan ongeveer 8 graden. Haal de pomp dan uit het water en maak hem schoon. Berg hem vorstvrij op in een emmer met water. Zo drogen de afdichtingen niet uit.
Laat u de pomp liever draaien? Hang hem dan hoger in de vijver. Het warmere water op de bodem blijft zo rustig. Bekijk hiervoor ook onze vijverpompen.
Tuinpomp, beregeningspomp en grondwaterpomp
Een tuin- of beregeningspomp die boven de grond staat, maakt u helemaal leeg. Open de aftapplug en laat het water eruit lopen. Berg de pomp daarna droog en vorstvrij op, bijvoorbeeld in de schuur. Dit geldt ook voor een grondwaterpomp die boven de put staat. Maak ook de leidingen die boven de grond liggen leeg.
Wilt u dit stap voor stap doen? Lees dan ons artikel over het opslaan van uw beregeningspomp. Zoekt u meer tips voor pompen in en om het huis? Lees dan hoe u uw huis winterklaar maakt met de juiste waterpompen.
Checklist: uw tuin winterklaar in 10 stappen
Wilt u niets vergeten? Loop dan deze checklist na. Zo heeft u alles in één keer geregeld.
Kies een droge dag in oktober of begin november
Maai het gras voor de laatste keer, maar niet te kort
Dek vorstgevoelige planten af met vliesdoek of jute
Zet potten en kuipen op een beschutte plek
Laat blad in de borders liggen en haal het van het gazon
Tap de buitenkraan af en laat hem openstaan
Maak tuinslangen en sproeiers leeg en berg ze binnen op
Maak de regenton leeg en koppel de vulautomaat los
Maak de vijver bladvrij en houd bij vorst een wak open
Maak pompen leeg en berg ze vorstvrij op
Bent u klaar voor de winter?
Een winterklare tuin kost u maar een paar uur werk. Het levert veel op: gezonde planten en geen kapotte kranen of pompen. Begin met het water, want vorst kan plotseling komen. De planten volgen daarna.
Blijkt uw pomp in het voorjaar toch versleten? Bekijk dan ons aanbod tuinpompen. Zo staat u in het nieuwe seizoen meteen weer klaar.
Tuin winterklaar maken (FAQ)
Hier vindt u snel antwoord op veelgestelde vragen over het winterklaar maken van uw tuin.
